Όσοι πάσχουν από αποφρακτική υπνική άπνοια συχνά ροχαλίζουν δυνατά και η αναπνοή τους σταματά κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό μπορεί να μειώσει την ποσότητα οξυγόνου στο αίμα και να προκαλέσει κόπωση. Μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης, εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής νόσου και διαβήτη τύπου 2.

Οι συσκευές CPAP παρέχονται στους ασθενείς για να τους βοηθήσουν να κοιμηθούν καλύτερα. Έρευνα από το ισπανικό ινστιτούτο «Institut de Recerca Biomedica de Lleida», που παρουσιάστηκε στο Διεθνές Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας, συνέκρινε μια ομάδα 3.638 ασθενών με υπνική άπνοια που ζουν στην Καταλονία και είχαν σταματήσει να χρησιμοποιούν τη συσκευή το 2011 με ισάριθμους ασθενείς που συνέχισαν να χρησιμοποιούν τη συσκευή τουλάχιστον μέχρι το 2015 ή μέχρι το θάνατό τους. Διαπίστωσαν ότι όσοι συνέχισαν να χρησιμοποιούν το CPAP είχαν 40% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, 36% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο και 18% χαμηλότερο κίνδυνο νοσηλείας σε νοσοκομείο για καρδιαγγειακή νόσο.

Επίσης, σε δεύτερη πιλοτική έρευνα από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο St.Vincent και το Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Δουβλίνου, στην Ιρλανδία, εντοπίστηκε ότι η συσκευή μπορεί επίσης να λειτουργήσει καλύτερα στη μείωση της συσσώρευσης πλάκας στις αρτηρίες γύρω από την καρδιά, σε σχέση με ένα φάρμακο για την απώλεια βάρους.

Μ.Κουζινοπούλου

Πηγή

Τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα (αρτηριακό οξυγόνο) υποδεικνύουν τα επίπεδα οξυγόνου που υπάρχουν στο αίμα που ρέει μέσω των αρτηριών του σώματος.

Όπως αναφέρεται σε σχετικό, ιδιαίτερα κατατοπιστικό άρθρο του iatropedia.gr, η κανονική αρτηριακή πίεση οξυγόνου (PaO2) μετριέται με τεστ αερίου αρτηριακού αίματος (ABG – Arterial Blood Gas). Μια κανονική τιμή είναι περίπου 75-100 χιλιοστά υδραργύρου (mmHg).

Τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα μπορεί επίσης να μετρηθούν χρησιμοποιώντας ένα όργανο γνωστό ως παλμικό οξύμετρο: Τα φυσιολογικά επίπεδα οξυγόνου σε ένα παλμικό οξύμετρο κυμαίνονται συνήθως από 95% έως 100%, ενώ τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα κάτω από 90% θεωρούνται χαμηλά (υποξαιμία).

Γιατί μπορεί τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα να πέσουν χαμηλά
Τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα μπορεί να μειωθούν από τα εξής:

Χαμηλά επίπεδα οξυγόνου του αέρα: το ατμοσφαιρικό οξυγόνο γίνεται εξαιρετικά χαμηλό σε μεγάλα υψόμετρα, όπως ορεινές περιοχές.

Μειωμένη ικανότητα της καρδιάς να παρέχει οξυγονωμένο αίμα πίσω στους πνεύμονες: οι πιο συχνές αιτίες είναι οι συγγενείς καρδιακές παθήσεις (καρδιακές ανωμαλίες που υπάρχουν εκ γενετής).

Μειωμένη ικανότητα του σώματος να προσλαμβάνει οξυγόνο: αυτό μπορεί να προκληθεί από παθήσεις των πνευμόνων που περιλαμβάνουν:

• Άσθμα
• Εμφύσημα (βλάβη των αερόσακων στον πνεύμονα)
• Βρογχίτιδα
• Πνευμονία
• Πνευμοθώρακα (διαρροή αέρα στο χώρο μεταξύ του πνεύμονα και του θωρακικού τοιχώματος)
• Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS)
• Πνευμονικό οίδημα (ο πνεύμονας διογκώνεται λόγω συσσώρευσης υγρού)
• Πνευμονική ίνωση (ουλές στους πνεύμονες)
• Διάμεση πνευμονοπάθεια (μια μεγάλη ομάδα πνευμονικών διαταραχών που γενικά προκαλούν προοδευτικές ουλές στους πνεύμονες)
• Ιογενείς λοιμώξεις (π.χ., COVID-19)

Άλλες πιθανές αιτίες:

Αναιμία
Υπνική άπνοια (προσωρινή διακοπή της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου)
Κάπνισμα

Πώς υπολογίζονται με παλμικό οξύμετρο τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα

Το παλμικό οξύμετρο είναι μια μικρή, κινητή και εύχρηστη ιατρική συσκευή. Χρησιμοποιείται πιο συχνά όταν οι γιατροί θέλουν να μάθουν γρήγορα τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα σας. Χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση της ανταπόκρισης του σώματός σας σε ορισμένα φάρμακα ή στην παροχή συμπληρωματικού οξυγόνου. Τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα υποδεικνύονται ως SpO2, που είναι το ποσοστό κορεσμού του οξυγόνου στο αίμα.

Το τεστ που μετρά τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα χρησιμοποιώντας ένα παλμικό οξύμετρο είναι γνωστό ως παλμική οξυμετρία.

Η διαδικασία είναι πολύ απλή και απαιτεί μόνο την τοποθέτηση του παλμικού οξύμετρου σε οποιοδήποτε από τα δάχτυλα για λίγα δευτερόλεπτα. Η ένδειξη εμφανίζεται στην οθόνη του παλμικού οξύμετρου. Αυτή η μέθοδος είναι ελαφρώς λιγότερο ακριβής από το τεστ ABG, αλλά είναι πιο εύχρηστη και προσιτή.

Ο εγκέφαλος επηρεάζεται όταν τα επίπεδα SpO2 πέφτουν κάτω από 80-85%.

Αναπτύσσεται κυάνωση, όταν το επίπεδο SpO2 πέσει κάτω από το 67%.

Τα φυσιολογικά επίπεδα οξυγόνου σε ένα παλμικό οξύμετρο κυμαίνονται συνήθως από 95% έως 100%.

Σημείωση: Τα φυσιολογικά επίπεδα μπορεί να διαφέρουν εάν έχετε πνευμονικές διαταραχές. Ο γιατρός σας μπορεί να πει ποια επίπεδα είναι φυσιολογικά για εσάς.

ΕΠΙΠΕΔΑ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΜΕ ΠΑΛΜΙΚΟ ΟΞΥΜΕΤΡΟ

Κατάσταση κανονική: Εύρος SpO2 95-100%

Επηρεάζεται ο εγκέφαλος: Εύρος SpO2 80-85%

Κυάνωση: Εύρος SpO2 κάτω από 67%

Υποξαιμία: Τι είναι και με τι συμπτώματα εκδηλώνεται
Η υποξαιμία μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα, ανάλογα με τη σοβαρότητά της. Αυτά μπορεί να είναι:

• Πονοκέφαλος (ήπιος έως σοβαρός)
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Ζάλη
• Βήχας
• Συριγμός (αναπνοή με «σφύριγμα» ή «κροτάλισμα» στο στήθος)
• Σύγχυση
• Γρήγορος καρδιακός παλμός
• Κυάνωση (μπλε απόχρωση στο δέρμα, τα νύχια και τα χείλη)

Αν δεν έχετε επαρκή επίπεδα οξυγόνου στο αίμα (υποξαιμία), τότε δε φθάνει αρκετό οξυγόνο στα όργανα και τους ιστούς του σώματος. Η σοβαρή υποξαιμία μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να καταλήξει να επηρεάσει τον εγκέφαλο ή την καρδιά.

Πώς αντιμετωπίζεται η υποξαιμία

Η θεραπεία της υποξαιμίας περιλαμβάνει μέτρα που αυξάνουν τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα με:

Αντιμετώπιση υποκείμενων παθήσεων: η θεραπεία της αιτίας της υποξαιμίας είναι το πιο σημαντικό μέρος της θεραπείας που θα έχει μακροχρόνια αποτελέσματα. Πολλές φορές, τα φάρμακα χορηγούνται μέσω συσκευής εισπνοής που σας επιτρέπει να εισπνεύσετε γρήγορα το φάρμακο στους πνεύμονές σας.

Οξυγονοθεραπεία: σας χορηγείται συμπληρωματικό οξυγόνο μέσω μιας φιάλης οξυγόνου (η οποία μπορεί να είναι και φορητή).

Υποξαιμία: Μέτρα πρόληψης

Μπορείτε να διατηρήσετε τα φυσιολογικά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα σας αφού αναρρώσετε από την υποξαιμία. Ακολουθούν μερικές αλλαγές στον τρόπο ζωής που μπορείτε να εφαρμόσετε για να αποτρέψετε την υποξαιμία:

Ασκήσεις βαθιάς αναπνοής
Ήπια άσκηση, όπως το περπάτημα (συμβουλευτείτε σχετικά το γιατρό σας)
Γιόγκα
Υγιεινή, καλά ισορροπημένη διατροφή
Επαρκής κατανάλωση νερού
Διακοπή καπνίσματος

Ο αριθμός των θανάτων από τη ΧΑΠ, αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τις επόμενες δεκαετίες και θα οδηγήσει 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους να νοσήσουν και περίπου σε 7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Περισσότεροι από τους μισούς πάσχοντες από ΧΑΠ δεν το γνωρίζουν (η νόσος υποδιαγιγνώσκεται). Εκτιμάται ότι η ΧΑΠ ευθύνεται παγκοσμίως για περισσότερα από 29 εκατομμύρια χρόνια ζωής σε συνθήκες αναπηρίας. Το συνολικό κόστος σε φάρμακα, νοσηλείες και για την όλη αντιμετώπιση της νόσου είναι τεράστιο. Η «συμβολή» της ΧΑΠ στις δαπάνες υγείας για τα αναπνευστικά νοσήματα στην Ευρώπη ανέρχεται στο 56% και το ετήσιο κόστος αγγίζει τα 39 δις ευρώ. Περισσότεροι από το 36% των ασθενών με
ΧΑΠ αναφέρουν ότι η πάθησή τούς αναγκάζει να απέχουν από την εργασία, περιορίζει την ικανότητά τους για εργασία ή τους ανάγκασε να πάρουν άδεια από την εργασία τους το περασμένο έτος. Το 45% των ασθενών με ΧΑΠ και ηλικία <65 ετών ανέφεραν απώλεια εργασίας το περασμένο έτος.

Η νόσος μπορεί να ελεγχθεί πλήρως γιατί το βασικό της αίτιο που είναι το κάπνισμα μπορεί να αποφευχθεί ή να διακοπεί. Η ΧΑΠ θεωρείται σήμερα θεραπεύσιμη με τη χρήση θεραπευτικών μεθόδων που βελτιώνουν την αναπνευστική λειτουργία και επιβραδύνουν ή ανακόπτουν την εξέλιξη της νόσου. Η θεραπεία της ΧΑΠ είναι φαρμακευτική (εισπνεόμενα φάρμακα, φάρμακα διακοπής καπνίσματος, αντιγριπικό και αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο, εμβόλιο έναντι του κοκκύτη) αλλά και μη φαρμακευτική (φυσική άσκηση ή πνευμονική αποκατάσταση δηλαδή πρόγραμμα εκπαίδευσης ασθενών, φυσιοθεραπείας, άσκησης, διατροφικής παρέμβασης και ψυχολογικής υποστήριξης, η οξυγονοθεραπεία, ο μη επεμβατικός μηχανικός αερισμός και η χειρουργική αντιμετώπιση).
Η φαρμακευτική και μη φαρμακευτική θεραπεία της ΧΑΠ έχει παρουσιάσει μέσα από πρόσφατες μεγάλες πολυεθνικές κλινικές μελέτες χιλιάδων ασθενών σπουδαία αποτελέσματα όσον αφορά στην ανακούφιση από τα συμπτώματα, την αύξηση της ικανότητας των ασθενών για σωματική δραστηριότητα, την επιβράδυνση της επιδείνωσης της αναπνευστικής λειτουργίας, τη βελτίωση της ψυχικής κατάστασής τους, την αποφυγή των λοιμώξεων-παροξύνσεων-νοσηλειών, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την ελάττωση της θνησιμότητας. Απαραίτητο στοιχείο της σωστής και αποτελεσματικής θεραπείας είναι και η τακτική παρακολούθηση των ασθενών από τον κατάλληλο γιατρό που είναι ο Πνευμονολόγος.

Δεδομένα από την χώρα μας

• Το 2004 καταγράφηκε ότι 9 ενήλικες καπνιστές στους 100 στη χώρα μας πάσχουν από τη νόσο (8.4%), δηλαδή περίπου 700.000 Έλληνες νοσούσαν. Νεότερα δεδομένα του 2015 δείχνουν ότι το ποσοστό της ΧΑΠ ανέβηκε στο 10.6% στον αντίστοιχο πληθυσμό.
• Το 56% των ασθενών δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν.
• Οι μισοί πάσχοντες συνεχίζουν να καπνίζουν.
• Οι άνδρες πάσχουν 2,5 φορές συχνότερα από τις γυναίκες (11,6% έναντι 4,8%) και ο ανδρικός αγροτικός πληθυσμός καπνίζει 2 φορές περισσότερα τσιγάρα από ότι ο αστικός,
• Η ΧΑΠ οδηγεί από μόνη στης σε απώλεια τουλάχιστον του 50% της ποιότητας ζωής.
• Ο μέσος αριθμός ημερών απουσίας από την εργασία κατ’ έτος, λόγω της ΧΑΠ ανέρχεται σε 16,9. Το έμμεσο κόστος ανά ασθενή (κόστος απώλειας παραγωγικότητας) ανέρχεται στα € 1,398.3.
• Το άμεσο κόστος ανέρχεται στα € 2.809,ενώ το άμεσο μη ιατρικό (χρόνος ασθενών, χρόνος φροντιστών) στα € 1.374 ανά έτος.
• Το ετήσιο συνολικό οικονομικό φορτίο της ΧΑΠ ανά ασθενή ανέρχεται στα € 5.582.
• Με βάση την εκτίμηση ότι οι διαγνωσμένοι ασθενείς με ΧΑΠ σήμερα στην Ελλάδα ανέρχονται περίπου στους 250.000, η συνολική επιβάρυνση της νόσου για το σύστημα υγείας και τα Ασφαλιστικά Ταμεία (άμεσο ιατρικό κόστος) ανέρχεται στα € 702 εκατ. κατ’ έτος, ενώ το φορτίο για την κοινωνία συνολικά ανέρχεται στα € 1,4 δισ.

Παροξύνσεις της νόσου

Μια ιδιαίτερα δυσμενής παράμετρος της νόσου είναι οι παροξύνσεις, δηλαδή οι παροδικές ή θανατηφόρες καταστάσεις επιδείνωσης της νόσου που σε ένα ποσοστό στις πιο προχωρημένες καταστάσεις οδηγούν σε εισαγωγή στο Νοσοκομείο. Οι πιο σοβαρές δε περιπτώσεις νοσηλεύονται στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα καταγραφής των παροξύνσεων της ΧΑΠ της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS COPD Αudit Project) το 30% των ασθενών που νοσηλεύονται με παρόξυνση ΧΑΠ, επανεισάγονται εντός τριμήνου ενώ το 7% που θα νοσηλευτεί με παρόξυνση θα πεθάνει εντός 90 ημερών από την εισαγωγή του. Οι παροξύνσεις (εκτός των αυξημένων αναγκών σε νοσηλευτική φροντίδα που προκαλούν), αναγνωρίζεται σαν τον παράγοντα με την υψηλότερη επίπτωση στο οικονομικό φορτίο της νόσου καθώς αντιπροσωπεύει το 45% του συνολικού κόστους της νόσου.

Πως αντιμετωπίζεται ο ασθενής που έχει ΧΑΠ και παράλληλα νοσεί με COVID-19
Η αντιμετώπιση του ασθενούς με ΧΑΠ, ο οποίος θα νοσήσει από COVID-19 δεν διαφέρει από την αντιμετώπιση των υπολοίπων ασθενών που θα νοσήσουν από COVID-19. Η αντιμετώπιση κάθε φορά έχει να κάνει με τη βαρύτητα της λοίμωξης COVID-19, και είναι υποστηρικτική θεραπεία και σε περίπτωση που ο ασθενής χρειαστεί νοσηλεία εφαρμογή των ισχυόντων θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Το

Η χρήση συμπληρωματικού οξυγόνου ονομάζεται οξυγονοθεραπεία. Η οξυγονοθεραπεία ανακουφίζει σημαντικά από τη δύσπνοια και διευκολύνει πολύ τους ασθενείς με αναπνευστική ανεπάρκεια στην καθημερινότητά τους. Αυτό συμβαίνει γιατί η οξυγονοθεραπεία αυξάνει την αντοχή των ασθενών και άρα την ικανότητα τους να κάνουν με άνεση την καθημερινή προσωπική περιποίηση τους, να απολαμβάνουν τον περίπατό τους και να συμμετέχουν σε κοινωνικές εκδηλώσεις.

Τα είδη οξυγονοθεραπείας

Σήμερα στην Ελλάδα και στις περισσότερες χώρες διατίθενται και συνταγογραφούνται τα εξής είδη οξυγονοθεραπείας ανάλογα με τη συσκευή που χρησιμοποιείται:

1. Η οξυγονοθεραπεία με ηλεκτρικό συμπυκνωτή οξυγόνου

Ο συμπυκνωτής οξυγόνου είναι μια συσκευή που λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα, Η συσκευή αυτή συμπυκνώνει τον ατμοσφαιρικό αέρα και παρέχει στον ασθενή οξυγόνο με περιεκτικότητα 95%.

Όταν ένας ασθενής χρησιμοποιεί ηλεκτρικό συμπυκνωτή θα πρέπει να βρίσκεται κοντά σε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος για όσες ώρες της ημέρας και της νύχτας πρέπει να παίρνει οξυγόνο.

Για να εξασφαλιστεί η λειτουργία του ηλεκτρικού συμπυκνωτή στις διακοπές ρεύματος, θα πρέπει να υπάρχει στο σπίτι του ασθενούς σύστημα αποθήκευσης ή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (πχ UPS ή γεννήτρια). Ο συμπυκνωτής στηρίζεται σε μικρές ρόδες και μπορεί να μετακινηθεί εύκολα από δωμάτιο σε δωμάτιο του σπιτιού.

Τέλος, υπάρχουν φορητοί συμπυκνωτές που λειτουργούν με επαναφορτιζόμενη μπαταρία και επιτρέπουν στον ασθενή να μετακινείται έξω από το σπίτι. Αυτοί οι συμπυκνωτές είναι ακριβοί, δεν παρέχονται από τον ΕΟΠΥΥ και το οξυγόνο τους περιέχει μεγαλύτερες ποσότητες άλλων αερίων.

Οι συμπυκνωτές οξυγόνου προτιμώνται όταν οι ανάγκες του ασθενούς σε οξυγόνο είναι σχετικά μικρές (έως 4-5 λίτρα ανά λεπτό). Οι περισσότεροι συμπυκνωτές οξυγόνου παρέχουν οξυγόνο με μέγιστη ροή 5 λίτρων ανά λεπτό, υπάρχουν ωστόσο συμπυκνωτές που μπορούν να παρέχουν ροή οξυγόνου μέχρι 10 λίτρων ανά λεπτό. Όταν ο συμπυκνωτής παρέχει οξυγόνο σε υψηλή ροή, η περιεκτικότητα του οξυγόνου που χορηγεί γίνεται μικρότερη από 95%.

Η λειτουργία του συμπυκνωτή είναι σχετικά θορυβώδης. Ωστόσο, τα πιο σύγχρονα μοντέλα λειτουργούν σχεδόν αθόρυβα.

2. Η οξυγονοθεραπεία με το υγρό οξυγόνο

Αυτό το είδος οξυγονοθεραπείας δεν απαιτεί ηλεκτρικό ρεύμα. Εδώ η «πηγή» του οξυγόνου είναι μία τροχήλατη δεξαμενή που περιέχει οξυγόνο σε υγρή μορφή, δηλαδή οξυγόνο που έχει συμπιεστεί τόσο που δεν είναι πλέον αέριο αλλά ψυχρό υγρό και μπορεί να χωρέσει στη δεξαμενή σε μεγάλες ποσότητες.

Πάνω σε αυτή τη δεξαμενή υπάρχει ένας δείκτης που μας πληροφορεί για την ποσότητα του υγρού οξυγόνου που απομένει μέσα στη δεξαμενή κατά τη χρήση της και το ροόμετρο που επιτρέπει να χορηγείται η κατάλληλη ροή, αριθμός λίτρων οξυγόνου ανά λεπτό που θα πρέπει να παίρνει ο ασθενής σύμφωνα με τη σύσταση του πνευμονολόγου.

Μετά την έξοδο από τη δεξαμενή το υγρό οξυγόνο μετατρέπεται σε αέριο με περιεκτικότητα σε οξυγόνο 100% και είναι έτοιμο για χρήση από τον ασθενή. Η δεξαμενή υγρού οξυγόνου μπορεί να παρέχει οξυγόνο με ροές μέχρι 10 λίτρα ανά λεπτό. Η διάρκεια ζωής της δεξαμενής, δηλ. το χρονικό διάστημα μέχρι να αδειάσει μια γεμάτη δεξαμενή, εξαρτάται από το μέγεθός της και από τη ροή με την οποία χρησιμοποιείται το οξυγόνο.

Αυτό σημαίνει ότι οι μεγάλες δεξαμενές διαρκούν περισσότερο και ότι όσο αυξάνει η ροή τόσο περιορίζεται η διάρκεια ζωής της δεξαμενής. Κατά την οξυγονοθεραπεία με υγρό οξυγόνο δεν παράγεται σχεδόν καθόλου θόρυβος.

Ένα μικρό και ελαφρύ μονωμένο δοχείο μπορεί να γεμίσει με υγρό οξυγόνο από τη δεξαμενή και να χρησιμοποιηθεί σαν φορητή «πηγή» οξυγόνου, επιτρέποντας έτσι στον ασθενή να μετακινείται έξω από το σπίτι.

3. Η οξυγονοθεραπεία με το αέριο οξυγόνο

Ούτε αυτό το είδος χρειάζεται ηλεκτρικό ρεύμα. Εδώ το οξυγόνο παρέχεται από μια φιάλη (από αλουμίνιο) που περιέχει συμπιεσμένο αέριο οξυγόνο. Πάνω στη φιάλη συνδέεται μία σειρά οργάνων: μία στρόφιγγα για το άνοιγμα και το κλείσιμο της φιάλης, ένα μανόμετρο για να γνωρίζουμε την πίεση στο εσωτερικό της και ένα ροόμετρο για να επιλέξουμε την κατάλληλη ροή οξυγόνου.

Η φιάλη αερίου οξυγόνου μπορεί να παρέχει ροές οξυγόνου έως 15 λίτρα ανά λεπτό με περιεκτικότητα 100%. Η διάρκεια ζωής της φιάλης εξαρτάται από το μέγεθός της και από τη ροή με την οποία χρησιμοποιείται το οξυγόνο, όπως ισχύει και για το υγρό οξυγόνο. Η φιάλη αερίου οξυγόνου είναι αρκετά βαριά, δεν έχει ρόδες και μπορεί να μετακινηθεί μόνο πάνω σε ειδική τροχήλατη βάση. Κατά την οξυγονοθεραπεία με αέριο οξυγόνο δεν παράγεται σχεδόν καθόλου θόρυβος.

Σε όλες τις παραπάνω συσκευές οξυγονοθεραπείας (συμπυκνωτής, δεξαμενή υγρού οξυγόνου και φιάλη αερίου οξυγόνου) συνδέεται ένα μικρό δοχείο με αποσταγμένο νερό (υγραντήρας). Περνώντας μέσα από το νερό αυτού του δοχείου το οξυγόνο υγραίνεται κι έτσι γίνεται λιγότερο ερεθιστικό για τη μύτη του ασθενούς.

Οι πιο συχνές μορφές οξυγονοθεραπείας είναι με ηλεκτρικό συμπυκνωτή και με υγρό οξυγόνο. Το αέριο οξυγόνο χρησιμοποιείται σπάνια. Οι κυριότερες χρήσεις του αερίου οξυγόνου είναι η αντικατάσταση του συμπυκνωτή σε περίπτωση βλάβης / διακοπής ρεύματος και η διευκόλυνση των μετακινήσεων του ασθενούς με τη χρήση μικρής φιάλης.

Η σημασία της εξέτασης;

Η νυκτερινή οξυμετρία αποτελεί μια σημαντική εξέταση και για καταστάσεις όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και μπορεί να δώσει πληροφορίες για πιθανή αναγκαιότητα χορήγησης οξυγόνου την νύχτα.
Η εξέταση αυτή λειτουργεί σαν μια αρχική αξιολόγηση των διαταραχών αναπνοής στη διάρκεια του ύπνου, και μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να καταλάβει μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα αν ο ασθενής χρειάζεται επιπλέον διερεύνηση και ανάλογα να του συστήσει μελέτη ύπνου σε εργαστήριο.

Νυκτερινή οξυμετρία :Τρόπος διεξαγωγής δοκιμασίας

Η μέτρηση του κορεσμού αιμοσφαιρίνης γίνεται μέσω ενός μαλακού αισθητήρα που τοποθετείται στο δάκτυλο του μη ενεργού άνω άκρου και δεν προκαλεί ενόχληση στον ασθενή.
Ο αισθητήρας συνδέεται με ειδική συσκευή που εφαρμόζεται στον καρπό του εξεταζόμενου και καταγράφει τον κορεσμό αιμοσφαιρίνης στο αίμα σε όλη την διάρκεια της νύχτας, καθώς και την καρδιακή συχνότητα.
Τα αποτελέσματα μεταφέρονται στον υπολογιστή και γίνεται αυτόματα η ανάλυσή τους.

Σημαντικοί δείκτες στην καταγραφή είναι ο μέσος κορεσμός αιμοσφαιρίνης, η ελάχιστη τιμή, ο αριθμός των αποκορεσμών (άνω του 3% και 4%) ανά ώρα καταγραφής, ο χρόνος με κορεσμούς αιμοσφαιρίνης κάτω του 90%, ο μέσος καρδιακός ρυθμός καθώς και η ανώτερη και κατώτερη τιμή καρδιακής συχνότητας.

Νυκτερινή οξυμετρία : Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται;

Η νυκτερινή οξυμετρία θα ζητηθεί όταν:

• Σε ασθενείς με νοσήματα αναπνευστικά ή καρδιολογικά που πρέπει να εκτιμηθεί η ανάγκη νυκτερινής οξυγονοθεραπείας.

Νυκτερινή οξυμετρία :Μετρήσεις

Η νυκτερινή οξυμετρία παρέχει:

• Πλήρη καταγραφή του κορεσμού αιμοσφαιρίνης σε οξυγόνο στη διάρκεια του ύπνου.
• Πλήρη καταγραφή της καρδιακής συχνότητας στη διάρκεια του ύπνου.

Η ελεγχόμενη αναπνοή θα σα βοηθήσει να χαλαρώσετε:

• Καθίστε σε μια άνετη και υποστηρικτική θέση
• Τοποθετήστε το ένα χέρι στο θώρακα και το άλλο στο στομάχι
• Εισπνέετε ήρεμα από τη μύτη (ή το στόμα ένα δε μπορείτε να το κάνετε αυτό) και μετά εκπνέετε αργά από το στόμα
• Όσο αναπνέετε νιώθετε το χέρι στο στομάχι να ανασηκώνεται ψηλότερα απ’ ότι το χέρι στο θώρακα
• Να προσπαθείτε να καταβάλετε όσο το δυνατόν λιγότερη προσπάθεια και η ανάσα σας να είναι αργή χαλαρή και ήρεμη

Η ρυθμική αναπνοή είναι χρήσιμη όταν κάνετε κάτι κουραστικό ή κάτι που σας κάνει να λαχανιάζετε:

• Να χωρίζετ τη δραστηριότητα σε κομμάτια ώστε να την κάνετε ευκολότερα χωρίς να κουράζεστε
• Εισπνέετε προτού κάνετε το πρώτο δύσκολο κομμάτι πχ προτού ανεβείτε το πρώτο σκαλί
• Εκπνέετε ενώ κάνετε το τελευταίο δύσκολο κομμάτι πχ ενώ ανεβαίνετε ένα σκαλί
• Ίσως σας βοηθήσει να εισπνέετε από τη μύτη και να εκπνέετε από το στόμα.

Ωστόσο αρκετοί ασθενείς με παθήσεις των πνευμόνων και της καρδιάς σε προχωρημένο στάδιο έχουν δυσκολία στην αναπνοή, δηλαδή δύσπνοια, ακόμη και με λίγο περπάτημα ή κάνοντας απλές καθημερινές ενέργειες, όπως το να ντυθούν, να μαγειρέψουν ή να κάνουν μπάνιο. Σε μερικούς από αυτούς τους ασθενείς με δύσπνοια, το οξυγόνο του αέρα που αναπνέουν δεν είναι αρκετό για να οξυγονώσει το αίμα τους. Στην ιατρική ορολογία αυτή η έλλειψη οξυγόνου λέγεται «αναπνευστική ανεπάρκεια». Οι ασθενείς με αναπνευστική ανεπάρκεια ωφελούνται πολύ όταν χρησιμοποιούν επιπλέον (συμπληρωματικό) οξυγόνο. Η χρήση συμπληρωματικού οξυγόνου ονομάζεται οξυγονοθεραπεία. Η οξυγονοθεραπεία ανακουφίζει σημαντικά από τη δύσπνοια και διευκολύνει πολύ τους ασθενείς με αναπνευστική ανεπάρκεια στην καθημερινότητά τους.

Η Healthcare Services η πρώτη πιστοποιημένη Ελληνική Εταιρεία κατ’ οίκον νοσηλείας για τις πρακτικές περιορισμού Covid-19 που εφαρμόζει, είναι εξειδικευμένη στη διαχείριση ασθενών με αναπνευστική ανεπάρκεια και παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις οξυγονοθεραπείας και συνολικά αναπνευστικής υποστήριξης είτε μέσω ΕΟΠΥΥ είτε ιδιωτικά με επίκεντρο πάντα τον ασθενή.

Ζητήστε μας πληροφορίες

1. Aσθενής που παρουσιάζει συμπτώματα συμβατά με COVID-19 (εμπύρετο, βήχας, κεφαλαλγία, φαρυγγοδυνία, δύσπνοια, ανοσμία, αγευσία, κόπωση, μυαλγίες, διάρροιες, ρινόρροια/συμφόρηση, θωρακαλγία) θα πρέπει άμεσα να υποβάλλεται σε μοριακό τεστ ανίχνευσης (PCR) του RNA του ιού μέσω λήψης ρινοφαρυγγικού επιχρίσματος. η επιβεβαίωση με PCR είναι η μόνη διαγνωστική μέθοδος που τεκμηριώνει τη λοίμωξη από SARS-CoV-2.Εν αναμονή του αποτελέσματος, ο ασθενής θα πρέπει να απομονώνεται στην οικία του και από τα άλλα μέλη της οικογένειάς του. Για την απομόνωσή κατ`οίκον και την προστασία του περιβάλλοντός τους οι ασθενείς θα πρέπει να ακολουθούν τις σχετικές οδηγίες του ΕΟΔΥ.

2. Εάν το αποτέλεσμα του μοριακού ελέγχου είναι αρνητικό, συστήνεται η επανάληψη ελέγχου με PCR(μέσα σε 1-2 μέρες)επί ισχυρής κλινικής/επιδημιολογικής υποψίας ή/και κινδύνου για σοβαρή νόσο σε άτομα του άμεσου περιβάλλοντός. Ο έλεγχος για άλλες μικροβιακές λοιμώξεις δε θα πρέπει να παραλείπεται όπως βακτηριδιακή πνευμονία, λοιμώξεις ουροποιητικού κα)ή άλλες νόσους που μπορεί να εξηγούν τα συμπτώματα.

3. Σημειώνεται ότι παράγοντες κινδύνου για σοβαρή COVID-19 πνευμονία αποτελούν η μεγαλύτερη ηλικία και ιδίως και τα παρακάτω συνοδά νοσήματα: Χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος όπως η ΧΑΠ, το σοβαρό άσθμα, οι Διάμεσες Πνευμονοπάθειες, κλπ, σοβαρές καρδιακές παθήσεις συμπεριλαμβανόμενης της υπέρτασης, ανοσοκαταστολή (καρκίνοι υπό ενεργό θεραπεία, μεταμόσχευση συμπαγών οργάνων ή αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, ανοσοανεπάρκειες, μη καλώς ελεγχόμενη HIV λοίμωξη, κορτικοστεροειδή ή άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα), σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια, ηπατική ανεπάρκεια, νοσογόνος παχυσαρκία (ΒΜΙ >40) είναι αυξημένου κινδύνου για επιδείνωση και πρέπει να παρακολουθούνται στενά μέχρι να αναρρώσουν. Η εγκυμοσύνη δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου.

4. Σε όλους τους ασθενείς με διάγνωση COVID-19 οι οποίοι ευρίσκονται σε απομόνωση κατ`οίκον, συστήνεται αυτο-παρακολούθηση σε ότι αφορά τη συμπτωματολογία τους, τακτική θερμομέτρηση, συνέχιση της λοιπής φαρμακευτικής αγωγής τους και τακτική επικοινωνία με τον ιατρό τους. Επίσης, προτείνεται η προμήθεια κατ`οίκον συσκευής παλμικής οξυμετρίας, ως αντικειμενικός δείκτης κινδύνου σοβαρής COVID-19 πνευμονίας. H οξυμετρία θα πρέπει να μετράται και στα δύο άνω άκρα, να εφαρμόζεται για 20 δευτερόλεπτα και επί απυρεξίας

5. Οι ιατροί που εξετάζουν ασθενείς με COVID-19 κατ`οίκον, θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα μέτρα ατομικής προστασίας(ΜΑΠ) όπως ορίζονται από τον ΕΟΔΥ και συγκεκριμένα, αδιάβροχη ποδιά, μάσκα FFP2, προστατευτικά γυαλιά ή προσωπίδα, γάντια, ενώ ο ασθενής και το περιβάλλον του υποχρεωτικά μάσκα. Πρέπει η όλη διαδικασία ένδυσης και κυρίως αφαίρεσης να γίνεται με ιδιαίτερη σχολαστικότητα.

6. Ασθενείς ασυμπτωματικοί ή με ήπια συμπτώματα δεν θα πρέπει να υποβάλλονται σε περαιτέρω εργαστηριακό και ακτινολογικό έλεγχο. Συστήνεται απομόνωση κατ`οίκον για 10 ημέρες και καθημερινή επικοινωνία με τον ιατρό τους προκειμένου να γίνει έγκαιρα αντιληπτή πιθανή επιδείνωση των συμπτωμάτων. Η επικοινωνία μπορεί να είναι τηλεφωνική ή να περιλαμβάνει εφαρμογές τηλεϊατρικής.

7. Οι αιτίες παραπομπής για εργαστηριακό έλεγχο και πιθανή νοσηλεία περιλαμβάνουν κυρίως: εμπύρετο >38ºC από 7-ημέρου,δύσπνοια, θωρακαλγία, ταχύπνοια >25αναπνοές /λεπτό, SaO2<94%, ενδείξεις αφυδάτωσης, επηρεασμένο επίπεδο συνείδησης, αίσθημα παλμών. Η μεγάλη ηλικία και η παρουσία υποκείμενων νοσημάτων που συνιστούν παράγοντες κινδύνου αποτελούν λόγους για παραπομπή.

8. Θα πρέπει να τονίζεται στους ασθενείς το ενδεχόμενο ταχείας επιδείνωσης της κατάστασής της υγείας τους, ιδίως πέραν των 7 ημερών νόσησης, όπως επίσης και το ενδεχόμενο σχετιζόμενων επιπλοκών(οξεία καρδιακή ανεπάρκεια, οξεία θρομβοεμβολική νόσος) που χρήζουν εκτίμησης από τον ιατρό τους ή στο Νοσοκομείο αναφοράς.

9. Καμία εγκεκριμένη ή υπό έρευνα από τους διεθνείς οργανισμούς θεραπεία ειδική έναντι της COVID-19 πνευμονίας δεν συνιστάται να χορηγείται κατ`οίκον. Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να στοχεύουν στην ανακούφιση από τα συμπτώματα και περιλαμβάνουν ανάπαυση, χορήγηση αντιπυρετικών για πυρετό και πόνο, καθώς και επαρκή διατροφή και κατάλληλη ενυδάτωση. Δε συνιστάται η προφυλακτική χορήγηση αντιβιοτικών, εκτός εάν υπάρχει κλινική υποψία για βακτηριδιακή λοίμωξη. Εφ` όσον έχει πραγματοποιηθεί ακτινογραφία θώρακος με ευρήματα συμβατά με πνευμονία, συστήνεται θεραπεία ως πνευμονία της κοινότητας βάσει τρεχουσών οδηγιών, εάν ο ασθενής δεν πληροί τα κριτήρια παραπομπής σε νοσοκομείο.

10. Ασθενείς που λαμβάνουν χρονίως οξυγονοθεραπεία κατ`οίκον λόγω χρόνιας πνευμονοπάθειας θα πρέπει να τη συνεχίζουν κανονικά, παρακολουθώντας οι ίδιοι και ενημερώνοντας τον ιατρό τους τυχόν επιδείνωση στον κορεσμό του περιφερικού αίματος. Σε ασθενείς που δεν ελάμβαναν οξυγονοθεραπεία κατ`οίκον και έχουν διαγνωσθεί με νόσο COVID-19 θα πρέπει να αποφεύγεται η συνταγογράφηση και χορήγηση οξυγονοθεραπείας κατ`οίκον ως μέτρο αντιμετώπισης της υποξυγοναιμίας.

11. Hσταθερήαγωγήγια ΧΑΠ ή βρογχικό άσθμα θα πρέπει να συνεχίζεται κανονικά. Δεν υπάρχουν ενδείξεις για διακοπή λήψης των βιολογικών παραγόντων.

12. Η απουσία υποστηρικτικού περιβάλλοντος για κατ`οίκον φροντίδα, μπορεί να επιβάλλει, κατά περίπτωση, την νοσηλεία του ασθενούς σε δομή υγείας.

Πηγή

Παρά το γεγονός ότι η αξιολόγηση και η παρακολούθηση της διακύμανσης του κορεσμού οξυγόνου αποτελεί ένα κρίσιμο συστατικό στοιχείο της κλινικής εξέτασης του ασθενούς και της λήψης κλινικών αποφάσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, παρατηρείται το φαινόμενο έλλειψης σε υγειονομικές δομές με περιορισμένους πόρους.

Τα στοιχεία ανάδειξε δημοσιευμένη μελέτη των Nichole Starr και συνεργατών N. Starr et al. Pulse oximetry in low-resource settings during the COVID-19 pandemic. The Lancet Global Health 03 July 2020 DOI.
Οι γατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιωάννης Ντάνασης, Μαρία Γαβριατοπούλου και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής και Πρύτανης ΕΚΠΑ, συνοψίζουν τα ευρήματα αυτής της μελέτης.

Ιδιαίτερα χρήσιμο ήταντο οξύμετρο κατά τη διάρκεια της έξαρσης της πανδημίας σε περιπτώσεις αναπνευστικής δυσχέρειας και για την παρακολούθηση ασθενών που υποβάλλονται σε αναισθησία, οι οποίοι είναι βαρέως πάσχοντες ή των οποίων η κατάσταση εξελίσσεται γρήγορα.

Με δεδομένη την εμφάνιση σιωπηλής υποξίας, δηλαδή ασυνήθιστα χαμηλού κορεσμού οξυγόνου χωρίς συμπτώματα υποκειμενικής δύσπνοιας το εν λόγω όργανο συνέβαλε στην έγκαιρη αναγνώριση της υποξίας και τη χορήγηση συμπληρωματικού οξυγόνου, μειώνοντας τη θνητότητα.
Ωστόσο, σε συνθήκες υψηλής ζήτησης ιατρικών υπηρεσιών, διαπιστώνεται ότι  η παροχή οξυγόνου και τα κρεβάτια που προσφέρουν συνεχή παρακολούθηση των ζωτικών σημείων του ασθενούς δεν είναι διαθέσιμα για όλους. Σε τέτοιες περιπτώσεις η παλμική οξυμετρία κατέχει καίριο ρόλο για τον έλεγχο των ασθενών και για την εδραίωση της ανάγκης για συμπληρωματικό οξυγόνο.

Στην μελέτη οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη να καταπολεμηθούν οι ανισότητες σε επίπεδο διαθέσιμου νοσηλευτικού και ιατρικού εξοπλισμού στα νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας. Επιδίωξη είναι να διασφαλιστεί η καθολική διαθεσιμότητα συσκευών παλμικής οξυμετρίας και παροχών οξυγόνου.

Όπως τονίζουν «τα παλμικά οξύμετρα επιτρέπουν στους κλινικούς ιατρούς να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν άμεσα και έγκαιρα την υποξία, να παρακολουθούν τους ασθενείς που έχουν αναπνευστική δυσχέρεια ή κινδυνεύουν να επιδεινωθούν, και βοηθούν στη λήψη κλινικών αποφάσεων και στην κατανομή των διαθέσιμων νοσοκομειακών κλινών και των συσκευών παροχής οξυγόνου».

*Οι ταξιδιώτες ενθαρρύνονται να αγοράζουν εισιτήρια, να κάνουν κρατήσεις και check in online.

* Οι επιβάτες θα πρέπει να φορούν προστατευτικές μάσκες, ειδικά όταν δεν θα μπορούν να εφαρμόζονται πλήρως και πάντοτε τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης.

*Οι φυσικές αποστάσεις πρέπει να διασφαλίζονται κατά τους ελέγχους ασφαλείας και την παράδοση και παραλαβή αποσκευών.

*Διάδρομοι θα πρέπει να προβλεφθούν για να διαχωρίζουν την ροή των επιβατών στα λιμάνια, τα αεροδρόμια, τους σιδηροδρομικούς σταθμούς, τους σταθμούς λεωφορείων, τις αποβάθρες πλοίων και τους σταθμούς δημοσίων αστικών μέσων μεταφοράς.

*Από τους επιβατικούς σταθμούς θα πρέπει να απομακρυνθούν οι πάγκοι, τα τραπέζια και κάθε είδους εξοπλισμός που ευνοεί τον συνωστισμό ή να αναδιαταχθούν κατά τρόπο που θα εξασφαλίζει την αποστασιοποίηση.

*Θα πρέπει να επιτρέπεται η επιβίβαση μικρότερου αριθμού επιβατών σε λεωφορεία, τρένα και φέρι μπόουτ και επιβάτες που δεν ανήκουν στην ίδια οικογένεια θα πρέπει να κάθονται χωριστά.

*Το προσωπικό των μέσων μεταφοράς θα πρέπει να φορά προστατευτικό εξοπλισμό.

*Αντισηπτικά διαλύματα πρέπει να είναι διαθέσιμα και τα μέσα μεταφοράς πρέπει να απολυμαίνονται συστηματικά.

*Τρόφιμα, ποτά και άλλα προϊόντα δεν πρέπει να είναι διαθέσιμα προς πώλησιν επί των μέσων μεταφοράς.

*Τα καταστήματα duty-free και άλλα ταξιδιωτικά καταστήματα θα πρέπει να ελέγχουν τις κινήσεις των επιβατών με τον ορισμό σημείων στάσης επί του δαπέδου και να περιορίζουν τον αριθμό των πελατών, να ενισχύσουν τα μέτρα καθαριότητας και να εγκαταστήσουν φραγμούς για την τήρηση αποστάσεων στα ταμεία, μεταξύ άλλων μέτρων.

*Υπηρεσίες ιχνηλάτησης και προειδοποιητικά μηνύματα μπορούν να χρησιμοποιούνται μέσω εφαρμογών κινητών τηλεφώνων σε εθελοντική βάση. Αυτές οι εφαρμογές θα λειτουργούν διασυνοριακά.

ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Οι ρυθμιστικές αρχές θα εκδώσουν εντός των προσεχών εβδομάδων πρωτόκολλα τα οποία θα προβλέπουν:

*Ο εξαερισμός πρέπει να ενισχυθεί, με νοσοκομειακού τύπου φίλτρα και κάθετη ροή αέρα.

*Η κίνηση των επιβατών εντός της καμπίνας πρέπει να περιορισθεί, με την μείωση των χειραποσκευών και των επαφών με το πλήρωμα.

*Η ροή των επιβατών πρέπει να παραμένει ελεγχόμενη μέσω της έγκαιρης προσέλευσης στο αεροδρόμιο. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο on line check-in, στον περιορισμό των επαφών κατά την παράδοση των αποσκευών, τους ελέγχους ασφαλείας και τους συνοριακούς ελέγχους, στην επιβίβαση και κατά την παραλαβή των αποσκευών.

*Η προπαραγγελία υπηρεσιών στο εσωτερικό του αεροσκάφους θα πρέπει να γίνεται, όπου είναι δυνατόν, την ώρα της κράτησης.

ΟΔΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ

* Τερματικοί σταθμοί, χώροι ανάπαυσης κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων, χώροι στάθμευσης και σταθμοί ανεφοδιασμού και φόρτισης θα πρέπει να διατηρούν υψηλά επίπεδα υγιεινής

* Στους σταθμούς θα πρέπει να γίνεται η κατάλληλη ρύθμιση της ροής των επιβατών

* Όπου δεν μπορεί να εξασφαλιστούν επαρκή επίπεδα σε ό,τι αφορά την προστασία της δημόσιας υγείας, θα πρέπει να εξετάζεται το κλείσιμο στάσεων ή σταθμών.

ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ

* Η επιβίβαση θα πρέπει να γίνεται από την πίσω πόρτα και να χρησιμοποιούνται τα παράθυρα αντί του κλιματισμού για τον αερισμό των οχημάτων.

* Ο καθορισμός των θέσεων θα πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να οργανωθεί ούτως ώστε τα μέλη μιας οικογένειες να μπορούν να καθίσουν μαζί, ενώ θα πρέπει να διαχωρίζονται οι μεμονωμένοι επιβάτες.

* Στα μικρά λεωφορεία (mini-bus), δεν θα πρέπει να επιτρέπεται στους επιβάτες να κάθονται δίπλα στον οδηγό εκτός κι να είναι δυνατός ο φυσικός διαχωρισμός τους απ’ αυτόν.

* Εάν είναι δυνατόν, οι επιβάτες θα πρέπει να διαχειρίζονται μόνοι τους τις αποσκευές τους.

ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΣ

* Η συχνότητα των δρομολογίων των τρένων και η χωρητικότητα των συρμών θα πρέπει να αυξηθούν, εάν κριθεί απαραίτητο να περιοριστεί η πυκνότητα του επιβατικού κοινού.

* Οι εταιρίες διαχείρισης σιδηροδρόμων θα πρέπει να εφαρμόσουν υποχρεωτικές κρατήσεις θέσεων σε διαδρομές μεγάλων αποστάσεων και σε περιφερειακά τρένα.

* Για διαδρομές μικρών αποστάσεων, οι επιβάτες θα πρέπει να αφήνουν κενά καθίσματα μεταξύ τους, εκτός και αν είναι μέλη της ίδιας οικογένειας

* Οι εταιρίες διαχείρισης σιδηροδρόμων θα πρέπει να χρησιμοποιούν συστήματα καταμέτρησης επιβατών, κυρίως σε τρένα που εξυπηρετούν εργαζομένους που μετακινούνται από και προς τη δουλειά τους καθώς και στον προαστιακό σιδηρόδρομο, προκειμένου να υπάρχει διαχείρισης της χωρητικότητας.

* Θα πρέπει να υπάρχει διαχείριση της ροής επιβατών στις στάσεις και θα πρέπει να κλείνουν οι σταθμοί εάν δεν μπορούν να διασφαλιστούν επαρκή επίπεδα σε ό,τι αφορά την προστασία της δημόσιας υγείας.

* Θα πρέπει να παρέχονται κίνητρα προκειμένου να ενθαρρύνεται η μετακίνηση εκτός των ωρών αιχμής, όπως προσαρμοσμένη τιμολόγηση ή ευέλικτο ωράριο εργασίας στην περίπτωση τρένων που εξυπηρετούν εργαζομένους, προκειμένου να αποφεύγεται ο συνωστισμός.

* Οι πόρτες θα πρέπει να ανοίγουν σε κάθε στάση είτε αυτόματα είτε από απόσταση από τον οδηγό.