Ο αριθμός των θανάτων από τη ΧΑΠ, αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τις επόμενες δεκαετίες και θα οδηγήσει 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους να νοσήσουν και περίπου σε 7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Περισσότεροι από τους μισούς πάσχοντες από ΧΑΠ δεν το γνωρίζουν (η νόσος υποδιαγιγνώσκεται). Εκτιμάται ότι η ΧΑΠ ευθύνεται παγκοσμίως για περισσότερα από 29 εκατομμύρια χρόνια ζωής σε συνθήκες αναπηρίας. Το συνολικό κόστος σε φάρμακα, νοσηλείες και για την όλη αντιμετώπιση της νόσου είναι τεράστιο. Η «συμβολή» της ΧΑΠ στις δαπάνες υγείας για τα αναπνευστικά νοσήματα στην Ευρώπη ανέρχεται στο 56% και το ετήσιο κόστος αγγίζει τα 39 δις ευρώ. Περισσότεροι από το 36% των ασθενών με
ΧΑΠ αναφέρουν ότι η πάθησή τούς αναγκάζει να απέχουν από την εργασία, περιορίζει την ικανότητά τους για εργασία ή τους ανάγκασε να πάρουν άδεια από την εργασία τους το περασμένο έτος. Το 45% των ασθενών με ΧΑΠ και ηλικία <65 ετών ανέφεραν απώλεια εργασίας το περασμένο έτος.

Η νόσος μπορεί να ελεγχθεί πλήρως γιατί το βασικό της αίτιο που είναι το κάπνισμα μπορεί να αποφευχθεί ή να διακοπεί. Η ΧΑΠ θεωρείται σήμερα θεραπεύσιμη με τη χρήση θεραπευτικών μεθόδων που βελτιώνουν την αναπνευστική λειτουργία και επιβραδύνουν ή ανακόπτουν την εξέλιξη της νόσου. Η θεραπεία της ΧΑΠ είναι φαρμακευτική (εισπνεόμενα φάρμακα, φάρμακα διακοπής καπνίσματος, αντιγριπικό και αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο, εμβόλιο έναντι του κοκκύτη) αλλά και μη φαρμακευτική (φυσική άσκηση ή πνευμονική αποκατάσταση δηλαδή πρόγραμμα εκπαίδευσης ασθενών, φυσιοθεραπείας, άσκησης, διατροφικής παρέμβασης και ψυχολογικής υποστήριξης, η οξυγονοθεραπεία, ο μη επεμβατικός μηχανικός αερισμός και η χειρουργική αντιμετώπιση).
Η φαρμακευτική και μη φαρμακευτική θεραπεία της ΧΑΠ έχει παρουσιάσει μέσα από πρόσφατες μεγάλες πολυεθνικές κλινικές μελέτες χιλιάδων ασθενών σπουδαία αποτελέσματα όσον αφορά στην ανακούφιση από τα συμπτώματα, την αύξηση της ικανότητας των ασθενών για σωματική δραστηριότητα, την επιβράδυνση της επιδείνωσης της αναπνευστικής λειτουργίας, τη βελτίωση της ψυχικής κατάστασής τους, την αποφυγή των λοιμώξεων-παροξύνσεων-νοσηλειών, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την ελάττωση της θνησιμότητας. Απαραίτητο στοιχείο της σωστής και αποτελεσματικής θεραπείας είναι και η τακτική παρακολούθηση των ασθενών από τον κατάλληλο γιατρό που είναι ο Πνευμονολόγος.

Δεδομένα από την χώρα μας

• Το 2004 καταγράφηκε ότι 9 ενήλικες καπνιστές στους 100 στη χώρα μας πάσχουν από τη νόσο (8.4%), δηλαδή περίπου 700.000 Έλληνες νοσούσαν. Νεότερα δεδομένα του 2015 δείχνουν ότι το ποσοστό της ΧΑΠ ανέβηκε στο 10.6% στον αντίστοιχο πληθυσμό.
• Το 56% των ασθενών δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν.
• Οι μισοί πάσχοντες συνεχίζουν να καπνίζουν.
• Οι άνδρες πάσχουν 2,5 φορές συχνότερα από τις γυναίκες (11,6% έναντι 4,8%) και ο ανδρικός αγροτικός πληθυσμός καπνίζει 2 φορές περισσότερα τσιγάρα από ότι ο αστικός,
• Η ΧΑΠ οδηγεί από μόνη στης σε απώλεια τουλάχιστον του 50% της ποιότητας ζωής.
• Ο μέσος αριθμός ημερών απουσίας από την εργασία κατ’ έτος, λόγω της ΧΑΠ ανέρχεται σε 16,9. Το έμμεσο κόστος ανά ασθενή (κόστος απώλειας παραγωγικότητας) ανέρχεται στα € 1,398.3.
• Το άμεσο κόστος ανέρχεται στα € 2.809,ενώ το άμεσο μη ιατρικό (χρόνος ασθενών, χρόνος φροντιστών) στα € 1.374 ανά έτος.
• Το ετήσιο συνολικό οικονομικό φορτίο της ΧΑΠ ανά ασθενή ανέρχεται στα € 5.582.
• Με βάση την εκτίμηση ότι οι διαγνωσμένοι ασθενείς με ΧΑΠ σήμερα στην Ελλάδα ανέρχονται περίπου στους 250.000, η συνολική επιβάρυνση της νόσου για το σύστημα υγείας και τα Ασφαλιστικά Ταμεία (άμεσο ιατρικό κόστος) ανέρχεται στα € 702 εκατ. κατ’ έτος, ενώ το φορτίο για την κοινωνία συνολικά ανέρχεται στα € 1,4 δισ.

Παροξύνσεις της νόσου

Μια ιδιαίτερα δυσμενής παράμετρος της νόσου είναι οι παροξύνσεις, δηλαδή οι παροδικές ή θανατηφόρες καταστάσεις επιδείνωσης της νόσου που σε ένα ποσοστό στις πιο προχωρημένες καταστάσεις οδηγούν σε εισαγωγή στο Νοσοκομείο. Οι πιο σοβαρές δε περιπτώσεις νοσηλεύονται στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα καταγραφής των παροξύνσεων της ΧΑΠ της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS COPD Αudit Project) το 30% των ασθενών που νοσηλεύονται με παρόξυνση ΧΑΠ, επανεισάγονται εντός τριμήνου ενώ το 7% που θα νοσηλευτεί με παρόξυνση θα πεθάνει εντός 90 ημερών από την εισαγωγή του. Οι παροξύνσεις (εκτός των αυξημένων αναγκών σε νοσηλευτική φροντίδα που προκαλούν), αναγνωρίζεται σαν τον παράγοντα με την υψηλότερη επίπτωση στο οικονομικό φορτίο της νόσου καθώς αντιπροσωπεύει το 45% του συνολικού κόστους της νόσου.

Πως αντιμετωπίζεται ο ασθενής που έχει ΧΑΠ και παράλληλα νοσεί με COVID-19
Η αντιμετώπιση του ασθενούς με ΧΑΠ, ο οποίος θα νοσήσει από COVID-19 δεν διαφέρει από την αντιμετώπιση των υπολοίπων ασθενών που θα νοσήσουν από COVID-19. Η αντιμετώπιση κάθε φορά έχει να κάνει με τη βαρύτητα της λοίμωξης COVID-19, και είναι υποστηρικτική θεραπεία και σε περίπτωση που ο ασθενής χρειαστεί νοσηλεία εφαρμογή των ισχυόντων θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Το

Πώς λειτουργεί η άπνοια ύπνου;

Ασθενής με σύνδρομο υπνικής άπνοιας εκδηλώνει άπνοιες ή άπνοια,που σημαίνει ότι ο αεραγωγός σας είναι φραγμένος καθιστώντας αδύνατη την αναπνοή. Ο εγκέφαλός σας θέλει το σώμα σας να αναπνεύσει, αλλά οι πνεύμονές σας δεν λαμβάνουν αέρα. Όταν ο εγκέφαλός σας τελικά συνειδητοποιήσει το πρόβλημα, σας ξυπνάει ώστε να μπορείτε να αρχίσετε να αναπνέετε ξανά, έτσι μόλις ξύπνησετε, συνεχίζετε να αναπνέετε κανονικά.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι άπνοιας ύπνου. Ο πιο συνηθισμένος τύπος, ο οποίος είναι αυτός που περιλαμβάνει φραγή του αεραγωγού, ονομάζεται επισήμως αποφρακτική υπνική άπνοια (OSA).
Η υπνική άπνοια μπορεί να προκληθεί από πολλές αιτίες όπως:

• την παχυσαρκία
• την πρόωρη γέννηση
• την καρδιακή ανεπάρκεια ή διάφορες άλλες
• Η υπνική άπνοια μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της γνωσιακής λειτουργίας, υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας και υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, πρόωρο θανάτο και άλλα προβλήματα.
• Η υπνική άπνοια μπορεί να αντιμετωπιστεί με συνεχή θετική πίεση αέρα στον αεραγωγό (CPAP) ή μερικές φορές εναλλακτικές θεραπείες για λιγότερο σοβαρές περιπτώσεις.

Είναι η υπνική άπνοια μια αναπνευστική διαταραχή;

Η υπνική άπνοια θεωρείται διαταραχή ύπνου επειδή σας επηρεάζει κατά τη διάρκεια του ύπνου και όχι συνεχώς. Με αυτή τη διαταραχή, η αναπνοή σας διακόπτεται ενώ κοιμάστε έως και 30 δευτερόλεπτα ή και περισσότερο κάθε φορά. Αυτό μπορεί να συμβεί σε όλη τη διάρκεια της νύχτας. Το αποτέλεσμα να χάνετε τον ύπνο, κάτι πολύ σημαντικό για την υγεία.
Ενώ πρόκειται για διαταραχή ύπνου, το σύνδρομο υπνικής άπνοιας περιλαμβάνεται στον κατάλογο των χρόνιων αναπνευστικών ασθενειών από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) στη Διεθνή Ταξινόμηση των Ασθενειών (ICD).

Μπορεί να προκαλέσει προβλήματα αναπνοής;

Η πάθηση της υπνικής άποιας περιλαμβάνει επίσης και άλλα αναπνευστικά προβλήματα.
Μια έρευνα του περιοδικού Lung διαπίστωσε ότι πολυάριθμες μελέτες υψηλής ποιότητας έδειξαν ότι περίπου το 20% των ανθρώπων με σύνδρομο υπνικής άπνοιας έχουν επίσης χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (COPD).

Η επιστημονική κοινότητα έχει ανδείξει ότι η πνευμονική υπέρταση, η οποία είναι υψηλή αρτηριακή πίεση που προσβάλλει τους πνεύμονες και μέρος της καρδιάς, και άλλες λειτουργίες της καρδιάς και των πνευμόνων έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνεται όταν το πρόβλημα της άπνοιας έχει την κατάλληλη αγωγή και αντιμετωπίζεται σωστά.
Είναι γεγονός ότι η ΧΑΠ και η OSA μπορούν να συνυπάρχουν (με άλλα λόγια, ένα άτομο έχει και τα δύο μαζί). Η μία κατάσταση έχει την ικανότητα να επιδεινώνει την άλλη και μαζί μπορεί να αυξήθεί ο κίνδυνος θανάτου. Είναι επίσης πιθανό κάποιος να έχει συνυπάρχουσα OSA και άσθμα.

Ως εκ τούτου, η υπνική άπνοια μπορεί να είναι ένα πολυδιάστατο πρόβλημα που περιλαμβάνει και άλλες παθήσεις τους αναπνευστικού, όπως το άσθμα ή ΧΑΠ, και οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν σε ατομικό επίπεδο.

Εάν δεν υπήρχε το κάπνισμα, η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) δεν θα υπήρχε ή θα ήταν μια σπάνια νόσος. Το κάπνισμα αποτελεί τη σπουδαιότερη αιτία εμφάνισης της ΧΑΠ (85-90%), ενώ άλλα αίτια, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ευθύνονται σε μικρότερο ποσοστό. Τα στατιστικά στοιχεία αποδεικνύουν, ότι τη στιγμή που το 25-30% όλων των εισαγωγών σε παθολογικές κλινικές οφείλεται σε αναπνευστικά νοσήματα, ποσοστό 50% αυτών αφορά τη ΧΑΠ.

Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι περίπου 500-700 χιλιάδες συνάνθρωποί μας πάσχουν από ΧΑΠ, ενώ οι μισοί περίπου από αυτούς δεν το γνωρίζουν. Τα παραπάνω ανέφεραν εκπρόσωποι της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας (ΕΠΕ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ.

Τα συμπτώματα της ΧΑΠ

Τα συμπτώματα της ΧΑΠ βασίζονται κυρίως στην τριάδα βήχας, απόχρεμψη, δύσπνοια. Ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου και το χρόνο εμφάνισης, έχουν ποικιλία βαθμονόμησης. Η παρουσία συμπτωμάτων της ΧΑΠ είναι σημαντικό στοιχείο για τη διάγνωση, ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς απαιτείται διενέργεια σπιρομέτρησης και αναγνώριση του συγκεκριμένου αποφρακτικού προτύπου για την τεκμηρίωση της νόσου. Ο ασθενής ταλαιπωρείται από τα συμπτώματα της νόσου, τα οποία συν τω χρόνω επιδεινώνονται.

Όπως ανέφεραν οι επιστήμονες, η σωστή ενημέρωση, η ορθή και έγκαιρη, όσο το δυνατόν σε πιο αρχικά στάδια της νόσου διάγνωση, η διακοπή του καπνίσματος και η σωστή θεραπεία και παρακολούθηση από πνευμονολόγο, βοηθούν τους ασθενείς να έχουν λιγότερα συμπτώματα και να ζουν σχεδόν φυσιολογικά.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ