Παρά το γεγονός ότι η αξιολόγηση και η παρακολούθηση της διακύμανσης του κορεσμού οξυγόνου αποτελεί ένα κρίσιμο συστατικό στοιχείο της κλινικής εξέτασης του ασθενούς και της λήψης κλινικών αποφάσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, παρατηρείται το φαινόμενο έλλειψης σε υγειονομικές δομές με περιορισμένους πόρους.

Τα στοιχεία ανάδειξε δημοσιευμένη μελέτη των Nichole Starr και συνεργατών N. Starr et al. Pulse oximetry in low-resource settings during the COVID-19 pandemic. The Lancet Global Health 03 July 2020 DOI.
Οι γατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιωάννης Ντάνασης, Μαρία Γαβριατοπούλου και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής και Πρύτανης ΕΚΠΑ, συνοψίζουν τα ευρήματα αυτής της μελέτης.

Ιδιαίτερα χρήσιμο ήταντο οξύμετρο κατά τη διάρκεια της έξαρσης της πανδημίας σε περιπτώσεις αναπνευστικής δυσχέρειας και για την παρακολούθηση ασθενών που υποβάλλονται σε αναισθησία, οι οποίοι είναι βαρέως πάσχοντες ή των οποίων η κατάσταση εξελίσσεται γρήγορα.

Με δεδομένη την εμφάνιση σιωπηλής υποξίας, δηλαδή ασυνήθιστα χαμηλού κορεσμού οξυγόνου χωρίς συμπτώματα υποκειμενικής δύσπνοιας το εν λόγω όργανο συνέβαλε στην έγκαιρη αναγνώριση της υποξίας και τη χορήγηση συμπληρωματικού οξυγόνου, μειώνοντας τη θνητότητα.
Ωστόσο, σε συνθήκες υψηλής ζήτησης ιατρικών υπηρεσιών, διαπιστώνεται ότι  η παροχή οξυγόνου και τα κρεβάτια που προσφέρουν συνεχή παρακολούθηση των ζωτικών σημείων του ασθενούς δεν είναι διαθέσιμα για όλους. Σε τέτοιες περιπτώσεις η παλμική οξυμετρία κατέχει καίριο ρόλο για τον έλεγχο των ασθενών και για την εδραίωση της ανάγκης για συμπληρωματικό οξυγόνο.

Στην μελέτη οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη να καταπολεμηθούν οι ανισότητες σε επίπεδο διαθέσιμου νοσηλευτικού και ιατρικού εξοπλισμού στα νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας. Επιδίωξη είναι να διασφαλιστεί η καθολική διαθεσιμότητα συσκευών παλμικής οξυμετρίας και παροχών οξυγόνου.

Όπως τονίζουν «τα παλμικά οξύμετρα επιτρέπουν στους κλινικούς ιατρούς να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν άμεσα και έγκαιρα την υποξία, να παρακολουθούν τους ασθενείς που έχουν αναπνευστική δυσχέρεια ή κινδυνεύουν να επιδεινωθούν, και βοηθούν στη λήψη κλινικών αποφάσεων και στην κατανομή των διαθέσιμων νοσοκομειακών κλινών και των συσκευών παροχής οξυγόνου».

Ως εξέταση είναι αναίμακτη, δίνει ακριβή αποτελέσματα και το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι μπορεί να γίνει στο σπίτι.

Η μεταβολή της τιμής του κορεσμού του οξυγόνου στο αίμα κατά τη διάρκεια του ύπνου θεωρείται η σημαντικότερη παράμετρος για τον εντοπισμό απνοιών.

Η νυκτερινή οξυμετρία αποτελεί μια σημαντική εξέταση για:

• τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
• ασθενείς με νοσήματα αναπνευστικά ή καρδιολογικά που πρέπει να εκτιμηθεί η ανάγκη νυκτερινής οξυγονοθεραπείας.
• λειτουργεί σαν μια αρχική αξιολόγηση των διαταραχών αναπνοής στη διάρκεια του ύπνου και μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να καταλάβει αν ο ασθενής χρειάζεται επιπλέον διερεύνηση και ανάλογα να του συστήσει μελέτη ύπνου σε εργαστήριο.

Η μέτρηση του κορεσμού αιμοσφαιρίνης γίνεται μέσω ενός μαλακού αισθητήρα που τοποθετείται στο μέσο ή στο παράμεσο δάκτυλο του μη ενεργού άνω άκρου και δεν προκαλεί ενόχληση στον ασθενή.

Ο αισθητήρας συνδέεται με ειδική συσκευή που εφαρμόζεται στον καρπό του εξεταζόμενου και καταγράφει τον κορεσμό αιμοσφαιρίνης στο αίμα σε όλη την διάρκεια της νύχτας, καθώς και την καρδιακή συχνότητα.

Τα αποτελέσματα μεταφέρονται στον υπολογιστή και γίνεται αυτόματα η ανάλυσή τους. Σημαντικοί δείκτες στην καταγραφή είναι ο μέσος κορεσμός αιμοσφαιρίνης, η ελάχιστη τιμή, ο αριθμός των αποκορεσμών ανά ώρα καταγραφής, ο χρόνος με κορεσμούς αιμοσφαιρίνης κάτω του 90%, ο μέσος καρδιακός ρυθμός καθώς και η ανώτερη και κατώτερη τιμή καρδιακής συχνότητας.