Σε ορισμένες περιπτώσεις μερικοί άνθρωποι με άπνοια και διαταραχές του ύπνου, ύστερα από σωστή χρήση και έχοντας δώσει αρκετό χρόνο για την προσαρμογή τους στην θεραπεία δεν ανταποκρίνονται καλά στην θεραπεία με CPAP.

Για ειδικές περιπτώσεις λοιπόν μια συσκευή BiPAP μπορεί να αποτελέσει καλύτερη επιλογή.

Μπορεί να μην έχετε ακούσει πολλά για το BiPAP. Μερικοί άνθρωποι τυχαίνει να το εντάσσουν στην ευρύτερη κατηγορία της “μηχανής CPAP” επειδή οι συσκευές είναι παρόμοιες και έχουν τον ίδιο τελικό στόχο, αυτόν της θεραπείας της υπνικής άπνοιας. Ωστόσο, υπάρχει μια διαφορά μεταξύ αυτών των δύο μορφών θεραπείας.

Τόσο το CPAP όσο και το BiPAP αντιμετωπίζουν την υπνική άπνοια, παρέχοντας αέρα υπό πίεση για να αποφευχθεί η φραγή του αεραγωγού κατά τον ύπνο. Ωστόσο, οι δύο συσκευές άπνοιας έχουν διαφορετικές ρυθμίσεις και ελαφρώς διαφορετικές λειτουργίες. Η CPAP και η BiPAP ουσιαστικά κάνουν την ίδια δουλειά, αλλά δεν είναι εναλλάξιμες συσκευές. Σε κάθε περίπτωση ο γιατρό σας θα αξιολογήσει την κατάστασή σας και την πάθηση και θα προτείνει την κατάλληλη θεραπεία.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ CPAP και BiPAP;

Τι είναι το CPAP;
Μια συσκευή CPAP παρέχει “συνεχή θετική πίεση στους αεραγωγούς” – μια σταθερή, ήπια ροή αέρα υπό πίεση, σε επίπεδο πίεσης αέρα που καθορίζεται από το γιατρό σας. Αυτός ο πεπιεσμένος αέρας, που διανέμεται μέσω σωληνώσεων και μάσκας, διατηρεί τον αεραγωγό ανοιχτό ενώ κοιμάστε.

Η θεραπεία με CPAP συνταγογραφείται μετά από μελέτη ύπνου (πολυσωματοκαταγραφική μελέτη ύπνου ) για την επιβεβαίωση της παρουσίας αποφρακτικής υπνικής άπνοιας/υπόπνοιας και της σοβαρότητάς της. Είναι απαραίτητη μια μελέτη παρακολούθησης του ύπνου και τιτλοποίησής της για να προσδιορίσετε ποια μηχανή και ποια μάσκα CPAP είναι κατάλληλα για εσάς. Ο Μηχανικος Βιοϊατρικής Τεχνολογίας θα δοκιμάσει διαφορετικές ρυθμίσεις πιέσεων, οι οποίες θα αποτρέψουν την απόφραξη των αεραγωγών σας, χωρίς να διαταράξει τον ύπνο σας.

Τι είναι το BiPAP;

Τα BiPAP μηχανήματα απευθύνονται σε ασθενείς οι οποίοι χρειάζονται δύο διαφορετικές πιέσεις, μια πίεση κατά την εισπνοή και μία κατά την εκπνοή. Με το BiPAP, μπορείτε να έχετε ξεχωριστές ρυθμίσεις πίεσης: μία για την εισπνοή σας (ipap) και μία για την εκπνοή σας (epap).

Η βασική αρχή του BiPAP είναι η ίδια με την CPAP: μια συσκευή BiPAP παρέχει αέρα υπό πίεση για να διατηρήσει τον αεραγωγό σας ανοιχτό. Φοράτε μια μάσκα για ύπνο με τη θεραπεία BiPAP, ακριβώς όπως θα κάνατε με την CPAP. Πώς διαφέρει από το CPAP είναι ότι ένα μηχάνημα BiPAP έχει αυτές τις δύο ρυθμίσεις πίεσης αντί για μία.

Γιατί κάποιος με άπνοια χρειάζεται BiPAP;

Μερικοί άνθρωποι χρειάζονται βοήθεια κατά την εισπνοή αλλά και την εκπνοή. Η υψηλότερη πίεση κατά την εισπνοή (ipap) μπορεί να τους βοηθήσει να καθαρίσουν τον αεραγωγό και να πάρουν αρκετό οξυγόνο, ενώ η χαμηλότερη πίεση για την εκπνοή (epap) τους βοηθά να καθαρίσουν τους πνεύμονές τους από το διοξείδιο του άνθρακα.

Επίσης, η χαμηλότερη ρύθμιση για την εκπνοή μπορεί να είναι πιο άνετη για τους ανθρώπους που κουράζονται πολύ για να αναπνέουν.

Για μερικά άτομα με άπνοια, ένα άλλο πλεονέκτημα της θεραπείας BiPAP είναι η λειτουργία χρονισμού της αναπνοής. Αυτή η ρύθμιση μπορεί να μετρήσει το βέλτιστο ρυθμό αναπνοής στον ύπνου σας. Το BiPAP σας βοηθάει να εισπνεύσετε αυξάνοντας προσωρινά την πίεση του αέρα. Μόλις ξαναρχίσετε την αναπνοή με κανονικό ρυθμό, η ρύθμιση αυτή επανέρχεται αυτόματα στην προηγούμενη στάθμη πίεσης αέρα.

Πότε είναι το BiPAP μια καλύτερη επιλογή θεραπείας άπνοιας από την CPAP;

Παρόλο που τα περισσότερα άτομα με άπνοια χρησιμοποιούν CPAP κατόπιν σύστασης του ειδικού για τον ύπνο, υπάρχουν ορισμένες προϋποθέσεις όπου η BiPAP μπορεί να είναι μια καλύτερη επιλογή:

Αν χρειάζεστε υψηλότερες πιέσεις CPAP. Εάν έχετε χαμηλά επίπεδα οξυγόνου και ο ιατρός σας έχει διαπιστώσει ότι χρειάζεστε υψηλότερη πίεση αέρα CPAP για να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά την άπνοια σας, μπορείτε να επωφεληθείτε από το BiPAP. Πολλοί άνθρωποι που χρειάζονται υψηλότερη πίεση αέρα προτιμούν την άνεση του BiPAP, με τη χαμηλότερη αναπνευστική του πίεση.

Το αν θα επωφεληθείτε περισσότερο από το BiPAP ή το CPAP είναι μια απόφαση που κάνει ο γιατρός σας, με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης ύπνου και την ιατρική σας κατάσταση. Εάν έχετε ερωτήσεις σχετικά με το BiPAP και το CPAP, ρωτήστε τον ιατρό σας. Είναι σημαντικό να κατανοήσετε τα οφέλη της θεραπείας που σας συστήνει.

Το CPAP εξακολουθεί να είναι η πρώτη επιλογή.

Παρόλο που το BiPAP έχει τη θέση του στη θεραπεία της υπνικής άπνοιας, στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί εναλλακτική λύση στην CPAP ή μια εξειδικευμένη επιλογή που βασίζεται στο συγκεκριμένο προφίλ υγείας σας. Το CPAP εξακολουθεί να αποτελεί το πρότυπο για τη θεραπεία του OSA, του ροχαλητού και του συνδρόμου απόφραξης των ανωτέρων αεραγωγών (UARS). Παραμένει η πιο αποτελεσματική θεραπεία για την άπνοια και έχει αποδειχθεί σε μελέτες που βοηθούν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, μειώνοντας δραματικά τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

“Τι γίνεται αν το CPAP δεν λειτουργεί για μένα;”

Το CPAP μπορεί να είναι η πρώτη επιλογή αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι η σωστή επιλογή για κάθε άτομο με άπνοια. Οι ιδιαίτερες ανάγκες σας είναι μοναδικές. Αν έχετε σύνδρομο ΧΑΠ, Overlap Syndrome ή Obesity Overweight Syndrome, μπορείτε πραγματικά να επωφεληθείτε περισσότερο από τη διφασική πίεση αέρα ενός BiPAP. Ομοίως, αν χρειάζεστε υψηλή πίεση αέρα CPAP για να θεραπεύσετε την άπνοή σας, η εκπνοή μπορεί να είναι δυσάρεστη αν δεν μεταβείτε σε ένα μηχάνημα BiPAP.

Μετά τη μελέτη και την τιτλοποίησή της , ο γιατρός σας θα έχει καλύτερη κατανόηση της πίεσης του αέρα που χρειάζεστε για τη θεραπεία της άπνοιάς σας. Αφού δεί τα αποτελέσματα της μελέτης, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει να χρησιμοποιήσετε μια μηχανή BiPAP.

Εάν σας έχει συνταγογραφηθεί ένα CPAP αλλά δεν μπορείτε να φορέσετε τη μάσκα ή δεν γίνεται χρήση της συσκευής τότε η θεραπεία δεν βοηθά καθόλου. Να είστε ειλικρινείς με το γιατρό σας και τους Μηχανικούς Βιοϊατρικής Τεχνολογίας (και πάνω απ ‘όλα, τον εαυτό σας). Εάν η εκπνοή με CPAP είναι δύσκολη, ίσως χρειαστεί μια ρύθμιση της πίεσης του αέρα ή μια νέα μάσκα CPAP. Ή ίσως η συσκευή BiPAP να είναι μια καλύτερη επιλογή για εσάς.

Θυμηθείτε: η πιο αποτελεσματική θεραπεία για την υπνική άπνοια, είναι αυτή που χρησιμοποιείτε πιστά.

Το πλεονέκτημα της, έναντι της κλασσικής καταγραφής σε εργαστήριο μελέτης ύπνου, είναι ότι ο εξεταζόμενος κοιμάται στο σπίτι, σε πραγματικές συνθήκες, ενώ είναι αυτόνομος και μπορεί να κινείται ελεύθερα εντός της οικείας (πχ μπορεί να πάει στην τουαλέτα) ακόμα και φέροντας τον εξοπλισμό καταγραφής. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί πρακτικά να κοιμηθεί και να ξυπνήσει ότι ώρα θέλει.

Παλαιότερα υπήρχε η αντίληψη ότι η μελέτη ύπνου κατ’ οίκον υστερεί σε αξιοπιστία σε σύγκριση με την αντίστοιχη μελέτη ύπνου σε εργαστήριο. Αυτό συνέβαινε διότι με παλιότερες φορητές συσκευές καταγραφής δεν καταγράφονταν σημαντικά σήματα όπως Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, Ηλεκτρομυογράφημα, αφυπνίσεις και στάδια ύπνου.

Με τις φορητές συκευές τελευταίας τεχνολογίας μπορούμε κατ’ οίκον (ambulatory) ταυτόχρονα να καταγράφουμε παραμέτρους και βιοσήματα όπως: Εγκεφαλογράφημα (EEG), Καρδιογράφημα (ECG), Οφθαλμογράφημα (EOG), Μυογράφημα (PLM), Ήχο ροχαλητού, Θέση σώματος, Ζώνες κίνησης Θώρακα-Κοιλίας (RIP technology), Κορεσμό Οξυαιμοσφαιρίνης (SpO2), Ροή αναπνεόμενου αέρα (Cannula ή/και Thermistor), κλπ με τις οποίες μπορούν να εξαχθεί report που να περιλαμβάνει Σταδιοποίηση ύπνου με υπνόγραμμα και θέση σώματος, Ανάλυση αναπνευστικών παραμέτρων, Ανάλυση καρδιακών παραμέτρων και προσδιορισμός των όποιων συμβάντων έχουν καταγραφεί. Στην τελική αναφορά προσδιορίζεται ο υπνοαπνοϊκός δείκτης ΑΗΙ (Apnea – Hypopnea Index), ο δείκτης αποκορεσμών ODI (Oxygen Desaturation Index), ο δείκτης ροχαλητού (Snore Index), ο δείκτης αφυπνίσεων κλπ.

Πρακτικά, η μελέτη ύπνου κατ’ οίκον με τις φορητές συσκευές τελευταίας τεχνολογίας, δεν περιλαμβάνει καταγραφή σήματος βίντεο με κάμερα και στερείται επίβλεψης κατά τον ύπνο από τεχνικό ή νοσηλευτή.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, ο εξεταζόμενος κοιμάται στο κρεβάτι στο σπίτι του ενώ είναι συνδεδεμένος με τον εξοπλισμό που του έχει συνδέσει εξειδικευμένος τεχνικός ύπνου. Η εξέταση είναι τελείως ανώδυνη, αναίμακτη και δεν έχει κάποια παρενέργεια ή παρεμβολές ακόμα και σε ανθρώπους που φέρουν μόνιμο βηματοδότη, απινιδωτή, κλπ.
Ο ειδικός τεχνικός ύπνου/αναλυτής (scorer) αξιολογεί την κάθε λεπτομέρεια απ’ τα βιοσήματα της καταγραφής, προσδίδοντας έτσι μεγάλη αξιοπιστία στα αποτελέσματα της εξέτασης. Γίνεται καταμέτρηση και εκτίμηση πιθανών συμβαμάτων στον ύπνο όπως στην περίπτωση του αποφρακτικού υπνοαπνοϊκού συνδρόμου, στις κεντρικές άπνοιες, παραδοξου τύπου αναπνοής, Cheyne Stokes, συνδρόμων υποαερισμού κλπ. Τα αποτελέσματα παραδίδονται συνήθως εντός 48ωρών.

Ποιες είναι οι ενδείξεις για να υποβληθεί κάποιος σε μελέτη ύπνου στο σπίτι;
Η υποβολή σε μελέτη ύπνου έχει ένδειξη σε ανθρώπους όπου υπάρχει κλινική συμπωματολογία συσχετιζόμενη με αναπνευστικές δυσκολίες κατά τον ύπνο η οποία εκτιμάται από τον παραπέμποντα ιατρό (Πνευμονολόγο, Καρδιολόγο, Παθολόγο, ΩΡΛ, Νευρολόγο, Γενικό Ιατρό, κλπ) ότι πάσχουν από σοβαρή υπνική άπνοια. Επίσης έχει ένδειξη στις περιπτώσεις παρακολούθησης της πορείας του υπνοαπνοϊκού συνδρόμου υπό θεραπεία και στην τιτλοποίηση ρυθμίσεων και πιέσεων σε εφαρμογές θεραπειών με αναπνευστικές συσκεύες (πχ μάσκες Cpap, Auto Cpap, Bipap, κλπ).

Ερωτηματολόγιο Ανίχνευσης Υπνικής Άπνοιας Επικοινωνία