Η μελέτη ύπνου ή πολυσωματοκαταγραφική μελέτη ύπνου κατ’οίκον είναι μία καταγραφή ζωτικών παραμέτρων και συγκεκριμένων βιοσημάτων ενός εξεταζόμενου κατά τον βραδινό του ύπνο.
Το πλεονέκτημα της, έναντι της κλασσικής καταγραφής σε εργαστήριο μελέτης ύπνου, είναι ότι ο εξεταζόμενος κοιμάται στο σπίτι, σε πραγματικές συνθήκες, ενώ είναι αυτόνομος και μπορεί να κινείται ελεύθερα εντός της οικείας (πχ μπορεί να πάει στην τουαλέτα) ακόμα και φέροντας τον εξοπλισμό καταγραφής. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί πρακτικά να κοιμηθεί και να ξυπνήσει ότι ώρα θέλει.
Παλαιότερα υπήρχε η αντίληψη ότι η μελέτη ύπνου κατ’ οίκον υστερεί σε αξιοπιστία σε σύγκριση με την αντίστοιχη μελέτη ύπνου σε εργαστήριο. Αυτό συνέβαινε διότι με παλιότερες φορητές συσκευές καταγραφής δεν καταγράφονταν σημαντικά σήματα όπως Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, Ηλεκτρομυογράφημα, αφυπνίσεις και στάδια ύπνου.
Με τις φορητές συκευές τελευταίας τεχνολογίας μπορούμε κατ’ οίκον (ambulatory) ταυτόχρονα να καταγράφουμε παραμέτρους και βιοσήματα όπως: Εγκεφαλογράφημα (EEG), Καρδιογράφημα (ECG), Οφθαλμογράφημα (EOG), Μυογράφημα (PLM), Ήχο ροχαλητού, Θέση σώματος, Ζώνες κίνησης Θώρακα-Κοιλίας (RIP technology), Κορεσμό Οξυαιμοσφαιρίνης (SpO2), Ροή αναπνεόμενου αέρα (Cannula ή/και Thermistor), κλπ με τις οποίες μπορούν να εξαχθεί report που να περιλαμβάνει Σταδιοποίηση ύπνου με υπνόγραμμα και θέση σώματος, Ανάλυση αναπνευστικών παραμέτρων, Ανάλυση καρδιακών παραμέτρων και προσδιορισμός των όποιων συμβάντων έχουν καταγραφεί. Στην τελική αναφορά προσδιορίζεται ο υπνοαπνοϊκός δείκτης ΑΗΙ (Apnea – Hypopnea Index), ο δείκτης αποκορεσμών ODI (Oxygen Desaturation Index), ο δείκτης ροχαλητού (Snore Index), ο δείκτης αφυπνίσεων κλπ.
Πρακτικά, η μελέτη ύπνου κατ’ οίκον με τις φορητές συσκευές τελευταίας τεχνολογίας, δεν περιλαμβάνει καταγραφή σήματος βίντεο με κάμερα και στερείται επίβλεψης κατά τον ύπνο από τεχνικό ή νοσηλευτή.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, ο εξεταζόμενος κοιμάται στο κρεβάτι στο σπίτι του ενώ είναι συνδεδεμένος με τον εξοπλισμό που του έχει συνδέσει εξειδικευμένος τεχνικός ύπνου. Η εξέταση είναι τελείως ανώδυνη, αναίμακτη και δεν έχει κάποια παρενέργεια ή παρεμβολές ακόμα και σε ανθρώπους που φέρουν μόνιμο βηματοδότη, απινιδωτή, κλπ.
Ο ειδικός τεχνικός ύπνου/αναλυτής (scorer) αξιολογεί την κάθε λεπτομέρεια απ’ τα βιοσήματα της καταγραφής, προσδίδοντας έτσι μεγάλη αξιοπιστία στα αποτελέσματα της εξέτασης. Γίνεται καταμέτρηση και εκτίμηση πιθανών συμβαμάτων στον ύπνο όπως στην περίπτωση του αποφρακτικού υπνοαπνοϊκού συνδρόμου, στις κεντρικές άπνοιες, παραδοξου τύπου αναπνοής, Cheyne Stokes, συνδρόμων υποαερισμού κλπ. Τα αποτελέσματα παραδίδονται συνήθως εντός 48ωρών.
Ποιες είναι οι ενδείξεις για να υποβληθεί κάποιος σε μελέτη ύπνου στο σπίτι;
Η υποβολή σε μελέτη ύπνου έχει ένδειξη σε ανθρώπους όπου υπάρχει κλινική συμπωματολογία συσχετιζόμενη με αναπνευστικές δυσκολίες κατά τον ύπνο η οποία εκτιμάται από τον παραπέμποντα ιατρό (Πνευμονολόγο, Καρδιολόγο, Παθολόγο, ΩΡΛ, Νευρολόγο, Γενικό Ιατρό, κλπ) ότι πάσχουν από σοβαρή υπνική άπνοια. Επίσης έχει ένδειξη στις περιπτώσεις παρακολούθησης της πορείας του υπνοαπνοϊκού συνδρόμου υπό θεραπεία και στην τιτλοποίηση ρυθμίσεων και πιέσεων σε εφαρμογές θεραπειών με αναπνευστικές συσκεύες (πχ μάσκες Cpap, Auto Cpap, Bipap, κλπ).